Sendikamız Şeker-iş’in Haklı Mücadelesi, Çalışma Hayatımızda Çığır Açacak!

BASIN BİLDİRİSİ
SENDİKAMIZ ŞEKER-İŞ’İN HAKLI MÜCADELESİ,  
ÇALIŞMA HAYATIMIZDA ÇIĞIR AÇACAK!

“Anayasa Mahkemesi: Uzayan Yetki Davası Sendikal Örgütlenme Hakkının İhlalidir”
Bilindiği gibi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun varlığına rağmen, işverenlerin, sendikal örgütlenmeler karşısındaki negatif tutumları, etkin bir şekilde hak kullanımının önüne geçmeye devam etmektedir. Bu sürecin en önemli hukuki enstrümanı ise yetki davalarıdır.

Bir işyerinde, işletmede örgütlenen sendikaların yeter sayıya ulaşmaları ile Bakanlık’a başvurarak yetki tespitinin yapılması aşamasında süreçten haberdar olan işverenler, çoğu durumda, geçersiz, soyut itirazlarla Sendika’nın yetki tespitine karşı iş mahkemelerinde dava açmaktadır. Elbette ki hak arama özgürlüğüdür ama bundan sonrası tam tersi bir sonuca neden olmaktadır. Mahkemelerin insiyatif kullanamaması, normal bir dava gibi yıllarca yargılama yapmaları, işverenlerin işkolu itirazı gibi kendi ürettikleri argümanları bile araştırmaya kalkmaları nedeniyle yetki süreci yıllarca durmaktadır. 3-4 yıl, hatta 7-8 yıl süren davalar vardır.

Nitekim işçiler, bin bir güçlüğü aşıp üye olduktan sonra, yıllarca bekledikleri yararı alamadıklarından sendikadan istifa etmekte, üye olarak kaldıklarında işverenin zamana yayılan incelikli baskılarına maruz kalmakta, birçoğu işten çıkarılmaktadır. Nihayetinde sendika davayı kazansa dahi toplu iş sözleşmesi yapacak mecali kalmamakta, işyerinde gücü ve etkisi kırılmış olmaktadır.

Sendikamız Şeker-İş, 2000’li yıllardan bu yana, TÜRKŞEKER fabrikalarının özelleştirilmesine karşı son derece başarılı bir mücadele sürdürmekle birlikte, öte yandan da özel sektörde örgütlenme mücadelesini aynı kararlılıkla yürütmektedir. Bu çerçevede Afyon’da bulunan, Türkiye’nin en büyük “french fries patates” fabrikasında 2014 yılında başlatılan örgütlenme çalışmalarında yaşananlar,  yetki davalarının sendika ve çalışan aleyhine sonuçlarını ortaya koymak bakımından oldukça önemlidir.

Sendikamız Ağustos 2014’de, anılan işyerinde gerekli çoğunluğu sağlayarak Bakanlığa başvurmuş, Bakanlık da Sendika’nın gerekli çoğunluğu sağladığı tespitini yapmıştır. Akabinde, işveren tarafından yetki tespitine itiraz için, hem İstanbul hem de Afyon’da, iki ayrı dava açılmıştır. Açılan davalar Afyon İş Mahkemesi’nde birleştirilmiş olsa da, davanın açılmasından iki yıl sonra Afyon İş Mahkemesi, yetkili Mahkeme’nin İstanbul İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetki ret kararı vermiştir. Sendikamız tarafından, bir yandan karar temyiz edilirken, diğer yandan da, Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) bireysel başvuruda bulunularak, sendikal örgütlenme hakkının ihlal edildiği şikâyetinde bulunulmuştur.

AYM değerlendirmesi devam ederken, Afyon İş Mahkemesi’nin yetki ret kararı Yargıtay tarafından bozulmuş, bozma sonrasında Afyon İş Mahkemesi, Sendika’nın gerekli çoğunluğu sağladığını tespit ederek işveren itirazını/davasını reddetmiş, anılan karar Yargıtay tarafından 08.11.2018 tarihinde, davanın açılmasından 4 yıl sonra onanmıştır.
Sendikamız Şeker-İş adına yapılan başvuruyu değerlendiren AYM, 17 Şubat 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 19.11.2020 tarihli kararıyla, Sendikamızın başvurusunun kabulü ile başvuru konusu süreçte Anayasa’nın 51.maddesinde düzenlenen sendika hakkının ihlal edildiğine hükmederken, Sendikamız lehine 25.000,00 TL tazminat ödenmesini de karara bağlamıştır. Sendikal hakların korunması anlamında çığır açıcı sayılabilecek kararın gerekçesinde, Anayasa’nın 51. maddesinde düzenlenen sendikal örgütlenme hakkının, örgütün varlığı ve işleyişinin korunması, bireyin örgüt içinde faaliyette bulunma ve örgütle ilişki kurma özgürlüğü, olmak üzere iki temel hakkı barındırdığı, demokrasilerde sendikaların, devlet tarafından saygı gösterilmesi ve korunması gereken temel haklara sahip kabul edildiği, bu hakların etkin bir şekilde kullanımı anlamında, devlete pozitif yükümlülükler getirildiği, bu çerçevede, bu hakka dair yargısal süreçlerin sürüncemede bırakılmadan, hızla tamamlanması, ilgili ve yeterli gerekçelerle karar verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

AYM kararında, 2014-2018 tarihleri arasında, dört senelik oldukça uzun bir sürede Sendika’nın işyerindeki işçileri temsil etme, işçi ve işveren arasında köprü oluşturma, gerektiğinde işvereni işçilerle ilgili konularda ikna etme, işçi sayısını arttırarak sosyal ve finansal kaynaklarını güçlendirme gibi haklardan yoksun bırakıldığı gibi son derece önemli bir tespit yapılarak, dava Sendika lehine sonuçlanmış olsa da, sonuçtan bağımsız olarak, devletin yargılamayı hızla sonuçlandırma şeklindeki pozitif yükümlülüğünü yerine getiremediği, makul ivedilik ve özen yükümlülüğü çerçevesinde davranılmadığı, belirtilmiştir. AYM kararında, örgüt olarak sendikaya yönelik tespit ve değerlendirmelerin yanı sıra bireysel olarak işçiler adına da yorum yapılarak; işçilerin toplu iş sözleşmesi (TİS) ile buluşamamalarının sendikal haklardan bir bütün olarak yararlanamadıkları anlamına geldiği, TİS’in getireceği sendikal hak ve korumalardan faydalanamadıkları, vurgulanmıştır. Bu gerekçe ile ihlal sonucuna varan AYM, yetki tespitine itiraz davasının sürüncemede bırakılmasının hakimlik kararından kaynaklandığı, ancak yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmadığından, Sendikamız lehine, ihlalin tespiti ile giderilemeyecek manevi zararlar için 25.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetmiştir.

AYM kararı, makul süreyi aşan, sürüncemede bırakılan tüm yetki davalarında, devletin pozitif yükümlülüğü ihlal ettiği anlamına gelmektedir. Bu noktada, bu tür kararların çoğaltılması, yıllarca süren yetki davalarına maruz bırakılan Sendika’ların kullanabileceği yeni bir hukuki aracın varlığı anlamına gelecektir. Üstelik, sürecin kesin bir şekilde sonuçlanmasını da beklemeden bireysel başvuru yolu açık tutulmuştur. Üyelik dâhil süreçler e-devlet kapısı üzerinden yapılırken, soyut itirazlarla, üyelik kayıtlarının getirtilmesi gibi tuhaf isteklerde bulunan işverenlerin, yargı işleyişini sürüncemede bırakmaya yönelik bu tutumlarının bir sonucu olması gerektiği, öteden beri tartışılmaktadır. Bu karar, belki de kasten açılan davalar, hakkın kötüye kullanılması niteliğindeki işlemler nedeniyle ciddi tazminat sorumluluğunu da gündeme getirecektir.

Bugün pandemi süreciyle de bir dönüşüm içine giren çalışma hayatımızda, çalışanların yüz yüze gelme olasılığı dahi bulamadıkları/bulamayacakları işverenlerle müzakere olanakları son derece sınırlı olması da göz önünde tutularak, çalışanların kabuk değiştirme sürecinde bulunan sendikalara üye olarak kollektif bir şekilde Anayasal hükümlerin sağladığı korumadan yararlanmaları büyük önem kazanmıştır. İnanıyoruz ki bu ve benzeri nitelikteki yargı kararları, toplumsal barışın sağlanması ve ulusal gelirin adil bir şekilde dağıtılması süreçlerinde ilgili taraflara, gerekli ve yeterli donanımı sağlayacaktır.
                                                                                       
 Kamuoyuna saygıyla duyurulur.     
                               
  Şeker-İş Sendikası Genel Başkanı
                                                                                                          İsa GÖK



Sayaç: 868
Side Otel Türkei Antalya Hotel, Side Hotel, All Inclusive Hotel A unique paradise in Antalya Side ... An unforgettable holiday awaits you with friendly staff, great food, comfortable rooms and bathrooms, fun big pools, Side's unique beach and sand ... Türkei Antalya Hotel