Şeker-İş Sendikası’dan Çağın Hastalığı Obezite için mücadele başlatan Sağlık Bakanlığı’na çağrı…

“NBŞ KOTA ARTIŞINA BAKANLIK MÜDAHALE ETMELİ”

“Son yıllarda Dünya’da pek çok ülke obezite ile mücadele girişimlerinin bir parçası olarak sağlıksız yiyecek ve içecekleri vergilendirme suretiyle tüketimini azaltmayı amaçlamaktadır. Tüm dünyada giderek daha da tehlikeli bir boyuta ulaşan obezite konusunda mücadele etmenin kaçınılmaz olduğu günümüzde bugün ne yazık ülkemizde de kötümser tablolarla karşı karşıya bulunmaktayız. Türkiye’de, dünya genelinde olduğu gibi, toplumun büyük bir bölümü obezite sorunu ile karşı karşıya bulunmaktadır. TÜİK 2015 verilerine göre Türkiye OECD ülkeleri olan ABD ve İzlanda’dan sonra obezite oranı en yüksek olan 3. OECD ülkesi konumundadır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre önlenebilir bir hastalık olarak kabul edilen fazla kiloluluk ve obezite, her yıl bir milyondan fazla ölüme neden olmaktadır.

Şeker-İş bir kez daha haklı çıktı

Bilindiği üzere başta Fransa olmak üzere ABD, Meksika, İngiltere gibi ülkelerde aralarında mısır şurubu olarak bilinen yüksek yoğunluklu tatlandırıcılı meyve sularının da yer aldığı birçok üründen vergi alınırken, Türkiye’de de yakın zamanda böyle bir uygulamanın başlatılacağı yönünde aldığımız duyumlar bizi fazlasıyla memnun etmiştir. Durumun ciddiyeti geç idrak edilse de Şeker-İş Sendikası’nın söylemlerini kehanet olarak görenler bugün haklılığına bir kez daha şahitlik etmişlerdir.

Pancar şekeri mısır şurubuna alet edilmemeli

Hatırlanacağı gibi Türkiye Gıda ve Şeker Sanayi İşçileri Sendikası(Şeker-İş), nişasta bazlı şeker kotalarına karşı 10 yılı aşkın sürdürdüğü hukuk mücadelesinde 10’un üzerinde davayı kazanmış, ancak Danıştay Kararına rağmen bu kotaların artırılmasına engel olamamıştı. Son yıllarda Sağlık Bakanlığı’nın sağlıklı beslenmeyi teşvik etmek amacıyla Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ile ortaklaşa hazırladığı belirtilen yol haritasında Avrupa ülkeleri örneğinde olduğu gibi nişasta bazlı şekerlerin ve yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların ağırlıklı olarak kullanıldığı ürünlere ek vergi getirmek için düğmeye basması obeziteyle mücadele için önemli bir adımdır. Ancak, burada Bakanlığın ayırt etmesi gereken bir husus vardır ki göz ardı edilemez derecede önemlidir. Öncelikle Nişasta bazlı şekerlerle doğal pancar şekeri aynı kefeye konulmamalıdır. Obezite vergilemesinden beklenen aslında sağlıksız gıdaların tüketiminin önlenmesinde tüketici davranış değişiminin sağlanmasıdır. Halkımızın mısır şurubu ya da yüksek yoğunluklu tatlandırıcı katkılı ürünler yerine doğal pancar şekerinden elde edilen ürünleri tercih etmesi yönünde algıda değişiklik oluşturulmalıdır.

Çünkü bugün piyasada satılan ürünlerin tamamına yakını pancar şekerinden değil, şekerden kat kat daha tatlı olan yüksek yoğunluklu tatlandırıcılar ya da mısır şurubu kullanılarak üretilmektedir. Eğer sağlıklı bir üretim düşülüyorsa bunun hammaddesi kesinlikle doğal pancar şekeri olmalıdır.

Pancar şekerinde KDV düşürülmeli

Diğer yandan sağlıksız gıdaların yüksek oranda vergilendirilmesiyle eş zamanlı olarak sağlıklı gıdalar üzerindeki vergi yükünün düşürülmesi suretiyle toplam vergi yükünü artırmayacak düzenlemeler obeziteyle mücadelede şüphesiz Türk Vergi Sisteminin etkinliğini artıracaktır. Bu da ancak pancar şekerindeki KDV oranının düşürülmesiyle mümkündür.

Sağlık Bakanlığı NBŞ kotası artışına dur demeli

Şöyle ki, bir taraftan nişasta bazlı şeker ya da yüksek yoğunluklu tatlandırıcı kullanılan ürünlere getirilmesi planlanan ek vergi konusu her ne kadar olumlu bir gelişme olsa da diğer yandan Sağlık Bakanlığı’nın da içinde bulunduğu Bakanlar Kurulu’nun her yıl belirlediği nişasta bazlı şeker kotalarının artırılması kafalarda bir çelişki yumağı oluşturmaktadır. Nişasta bazlı şekerlerin kotasının her yıl AB ülkeleri ortalaması olan yüzde 1-2 seviyesinin çok çok üzerinde yüzde 15’lere çıkartılması konusu gerçekte obeziteye yol veren bir uygulamadır. Sağlık Bakanlığı’nın halk sağlığı için özellikle nişasta bazlı şeker kotalarının her yıl belirlendiği dönemde bu konuya daha dikkat ve hassasiyetle eğileceğini ümit ediyoruz.”

 

Saygılarımla,

İsa GÖK

Genel Başkan