Değerli Basın Mensupları,
Şeker-İş Sendikası olarak, son günlerde kamuoyunda ciddi tartışmalara neden olan, halkın, özellikle de gelecek nesillerimizin sağlığını tehlikeye attığı yönünde tıp çevrelerinde ciddi endişelerin bulunduğu Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) kotasının 2008 yılında Bakanlar Kurulu’nca yüzde 35 oranında artırılmasına ilişkin açtığımız davayla sonuçlanacak olması ve bir hukuk mücadelemizin daha nihai karara bağlanacak olmasının bu sektörden ekmek yiyen milyonlarca insan adına mutluluğunu yaşamaktayız.
Geçtiğimiz yıllarda Danıştay’ın yürütmenin durdurulması ve iptal kararlarına rağmen çoğunluğunu Cargill’in ürettiği nişasta bazlı şeker (NBŞ) kotasını yüzde 35 artıran Bakanlar Kurulu’nun Kararı ile Türkiye, AB ülkeleri arasında NBŞ üretiminde lider konuma getirilmiştir. AB’de kişi başına 1 kilo NBŞ düşerken, Türkiye’de bu miktar kesinleşen yargı kararlarının uygulanmaması sebebi ile 5-6 kiloya kadar çıkmıştır.
Pancar sektörü doğrudan desteklediği tarım ve hayvancılığın yanı sıra; gıda, kimya ve makine başta olmak üzere ilaç, et, süt, nakliye, alkol, yem, maya ve kozmetik sektörleriyle iç içe geçmiş durumdadır. Pancar şekeri sektörünün yıllık ekonomik büyüklüğü 3,2 Milyar dolar olup, doğrudan veya dolaylı olarak 10 milyon kişinin geçim kaynağıdır. Buna karşın, NBŞ üretiminin ülke ekonomisine bıraktığı katma değer ve istihdam oranı son derece düşüktür.
Petrole bağımlılıktan kurtulmaya çalışan ülkeler alternatif enerji kaynağı olarak bioetanol üzerine ciddi ar-ge yatırımları yaparken, Türkiye, daha fazla pancar üreterek gerektiğinde bioetanol üretimine yönelebilecekken, kota sistemi nedeniyle kapasitenin altında bir üretim yapılabilmektedir.
Ülkemiz tarımı, sanayisi ve ekonomisine yadsınamaz kazanımları olan Şeker Sanayi Sektörü çok acıdır ki, kullanımı ve tüketimi gittikçe artan Nişasta Bazlı Şeker üretimi gibi önemli bir sorunla karşı karşıyadır. 1995 yılından itibaren uluslar arası arenada faaliyet gösteren şirketler ve bağlı olduğu ülkeler, ne yazık ki Türkiye’nin Dünya bazında rekabet edebildiği şeker sektörüne de el atmıştır. Nitekim yabancı sermaye geliyor denilerek Nişasta Bazlı Şeker fabrikası yatırımlarına destek verilirken, Cumhuriyet ve II. Dünya Savaşı gibi ekonomik sıkıntıların en üst seviyede olduğu dönemlerde kıt kaynaklarla kurulan ve her biri bir milli servet olan şeker fabrikaları ve bu fabrikalara hammadde üreten fedakâr çiftçilerin sorunları bugün adeta görmezden gelinmektedir.
Türkiye, bulunduğu coğrafyada pancar üretimine en elverişli ülke olmasına rağmen, dünyanın hiçbir yerinde uygulanmayan yüzde 10 gibi yüksek bir kota ile Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) üretimini gerçekleştirmektedir. Tüm dünyada sağlığa zararlı olduğu gerekçesiyle üretimi azaltılan tatlandırıcılar, ülkemizde yüzde 50 arttırma eksiltme yetkisine sahip olan Bakanlar Kurulu Kararları ile ne yazık ki her yıl artış yönünde uygulanmıştır. Kesinleşen Yargı Kararlarında kotaların belirtilen şekilde ve hukuka uygun olarak belirlenmediğinin ortaya konmasına yani bu yöndeki bütün uygulamaların iptal edilmesine rağmen alınan kararların fiilen uygulanmaması ‘Atı alan Üsküdar’ı geçer’ misali gibi düşündürücü olduğu kadar manidardır.
NBŞ kotalarının hemen hemen her yıl yüzde 50 arttırılmasıyla pancar şekerinin üretim kapasitesinde oluşacak düşüş neticesinde doğrudan istihdam ve nakliye sektörünün yaşadığı daralma ile tarımsal istihdamda yaklaşık 20 bin tarım işçisisin işsiz kalmasının ve milli ekonomide yaklaşık 200 milyon TL kayıp oluşmasının vebali mutlak ki çok ağır olacaktır.
Sendikamız tarafından, pancar şekeri aleyhine haksız bir şekilde yapılan bu kota artışı kararlarına karşı, 2006 yılından itibaren her yıl Danıştay nezdinde sürekli açılan davalar ile Bakanlar Kurulu’nun artırma kararlarının hemen hemen tümü iptal edilmiştir. Ancak yargı sürecinin yapısı nedeniyle, yürütmenin durdurulması kararı alınmasına kadar geçen sürede NBŞ firmaları tarafından arttırımlı kota miktarları kadar üretim ve satış yapıldığı için, hukuki olarak alınan kararlar ne yazık ki fiilen uygulanamamış ve hayata geçirilememiştir.
Sendikamız Şeker-İş olarak bugüne kadar pancar sektöründen geçimini sağlayan ve bu alanda emeği olan pek çok üretici, çiftçi ve çalışanlarımız için ülkemizin menfaatleri başta olmak üzere şeker sanayi konusunda onlar adına her türlü fedakarlığa hazır olduğumuzu ve yapılan yanlışlara karşı verdiğimiz kararlı mücadelemizin bugünden sonra da aynı azimle devam edeceğimizi kamuoyuna bildirmek isteriz. Umut ederiz ki, bugünkü davamız ve sonuçlanmış davalar gözetilerek 2011 yılı NBŞ kotasının, Bakanlar Kurulu tarafından bir kez dahi olsa yüzde 50 azaltılarak uygulanması sektörden ekmek yiyen milyonlarca insanın beklentisidir.
Basına ve Kamuoyuna Duyurulur.
Online: 8