Şeker Sanayii’nde Özelleştirme Çalışmaları


Ülkemizde Şeker Sanayii’nde özelleştirme olarak nitelenebilecek ilk adımlar, 1990’ların başında atılmıştır. Zaten yarı hissesi pancar ekicilerinin olan
* Amasya Şeker Fabrikası 18 Aralık 1991 tarihinde (tüm hisselerin devri 20.05.2004’de tamamlanmıştır),
* Konya Şeker Fabrikası 18 Ağustos 1992 tarihinde (tüm hisselerin devri 02.02.1995’de tamamlanmıştır),
* Kayseri Şeker Fabrikası ise 28 Aralık 1992 tarihinde (halen % 9,99 oranında kamu hissesi bulunmaktadır) asıl sahipleri olan pancar ekicilerine devredilerek özelleştirilmiştir.
2003 yılında oluşturulan özelleştirme yol haritası, 2005 yılında revize edildi. Fabrikaların özelliklerine, bölgesel dağılımlarına, kapasitelerine, yöre ve ekonomi için önemlerine göre 2’li, 3’lü paketler ve portföyler oluşturularak kârlı fabrikanın tek başına değil, zarar eden 1 veya 2 fabrika ile birlikte satışa çıkarılması şeklinde bir özelleştirme öngörüldü. Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş.'de bulunan %56 oranındaki İdare hissesi 09.08.2004 tarihinde blok satış yöntemiyle Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye satılmak suretiyle özelleştirilmiştir. Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş.’de bulunan % 94,09 oranındaki İdare hissesi blok olarak satış yöntemiyle 02.08.2005 tarihinde S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi’ne devredilerek özelleştirilmiştir.

Özelleştirme İdaresi’nin 2004/19 sayılı kararı ile Ankara Şeker Fabrikası’na ait bir kısım arazi Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne bedelsiz olarak devredilmiş, ancak Sendikamızca sürdürülen hukuk mücadelesi neticesinde bu devir işlemi engellenmiştir. 08.08.2006 tarih ve 2006/62 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile Malatya Şeker Fabrikası’nın arazisi de Malatya Belediyesi’ne bedelsiz olarak devredilmiştir.
Buna ilişkin olarak da yine Sendikamızca Danıştay’da dava açılmış olup, davamızın görüşülmesine halen devam edilmektedir. Türkşeker, 2000 yılında özelleştirme kapsamına alınmış ve 2003 yılında özelleştirme yol haritası belirlenmiştir.
2005 yılında revize edilen bu yol haritası ile belirlenen politikalar; fabrikaların özelliklerine, bölgesel dağılımlarına, kapasitelerine, yöre ve ekonomi için önemlerine göre 2’li, 3’lü paketler ve portföyler oluşturularak satışa çıkarılması şeklinde bir özelleştirme üzerine oluşturulmuştur.
Ancak, 6 Aralık 2005 tarih ve 26015 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile üretim maliyetleri düşük, kârlılığı yüksek fabrikalarından Bor, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikaları özelleştirme programına alınması ve Özelleştirme İdaresi bünyesindeki Sümer Holding’e devredilerek özelleştirilmek üzere 13 Nisan 2006 tarihinde ihale sürecinin başlatılması, bu yol haritasının öngördüğü politikalardan vazgeçildiği anlamına gelmektedir.

E D & F MAN
Şeker fabrikalarının özelleştirilmesi çalışmalarını yürütmek üzere 09.11.2004 tarihinde sonuçlanan ihaleyle Oyak Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Abo International Advisory Services B.V. ve E D & F Man İstanbul Pazarlama Ltd. Şti Konsorsiyumu görevlendirilmiştir. ED & F Man, 220 yıldır şeker ticaretiyle uğraşmaktadır. Şeker ticareti konusunda dünyanın 60 ülkesinde 35 şirket ile faaliyet göstermekte olan şirket, şeker ticaretinde dünya lideridir. Ayrıca Ukrayna’daki tesislerinde, kamış şekeri üreten ülkelerden temin ettiği ham şerbeti işleyerek şeker üretmektedir. Ülkemizin şeker üretimindeki her azalış, bu şirket için kâr anlamına gelecektir. Böyle bir şirketin Şeker Sanayii’nin özelleştirilmesinde kendi çıkarlarından ve kârından başka bir şey düşüneceğini, Türkiye’nin milli çıkarlarını gözeteceğini varsaymak mümkün değildir. Dolayısıyla Türkşeker’in rakibi konumundaki bir şirket olan ED & F Man’ın içinde bulunduğu üçlü konsorsiyumun Şeker Sanayii’nin özelleştirilmesine yönelik stratejiyi ülkemizin çıkarları doğrultusunda belirlemesi beklenemeyecektir. Tüm bu nedenlerle Sendikamız Şeker-İş, Sanayimizin özelleştirilmesine karşı yoğun bir mücadele sürdürmektedir.
Şeker - İş Araştırma Grubu