Ankara Şeker Fabrikası Arazisinin Bir Kısmının Büyükşehir Belediyesi’ne Devrine İlişkin Dava
13.6.2005 tarih ve 2005/69 sayılı ÖYK kararı ile Ankara Şeker Fabrikası arazisinin bir kısmının SEKA örneğindeki gibi Büyükşehir Belediyesine bedelsiz devredilmesi üzerine, Sendikamızca 28.10.2005 tarihinde Danıştay’da dava açılmıştır. Danıştay 13. Dairesi’nin talebimizi reddetmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na itiraz başvurusu yapılmış, Kurul’un 4.5.2006 tarih ve 2006/190 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması sağlanmıştır. Dava konusu arazinin gerçek değeri, emlak uzmanları tarafından en az 500 milyon YTL olarak ifade edilmektedir. Arazinin gerçek değerinden satılması halinde Özelleştirme İdaresi bünyesindeki kamuya ait 25 şeker fabrikasının modernizasyonuna yetecek miktarda gelir getireceği belirtilmektedir. 28.10.2005 tarihinde Sendikamızca Danıştay 13.DaireBaşkanlığına açılan dava metni aşşağıdadır.Danıştay (13.) Dairesi Başkanlığına.28.10.2005 Yürütmenin Durdurulması ve Duruşma İstemi İçerir İptal Davası Davacılar : Şeker İş Sendikası Vekili : Avukat Gökhan Candoğan Bülten sok.4/9 Kavaklıdere, Ankara Davalı : Özelleştirme Yüksek Kurulu’na izafeten Özelleştirme İdaresi Başkanlığı D.Konusu : Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ.ye (TÜRKŞEKER) ait taşınmazların 4046 sayılı Kanunun 2/i bendi uyarınca Ankara Büyükşehir Belediyesine bedelsiz olarak devrine dair 13.6.2005 tarih ve 2005/69 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararının, duruşmalı olarak yapılacak yargılama sonucunda iptali ile dava sonuna kadar yürütmenin durdurulması istemi içerir dava dilekçesidir .Öğrenme Tarihi:5.10.2005 (Karar Resmi Gazetede yayımlanmamıştır). A. Açıklamalar .Davacı Sendika : Vekili bulunduğum Şeker İş Sendikası, Türk İş Konfederasyonuna bağlı, şeker alanında faaliyet yürütmek üzere kurulmuş tesislerde çalışan işçilerin örgütlü bulunduğu ve sektörde toplu iş sözleşmesi imzalama hak ve yetkisine sahip, tüzel kişiliği bulunan bir işçi sendikasıdır. (ek-1, vekaletname).Sendika, üyesi işçilerin mevcut ve geleceği yönelik hak ve çıkarlarını korumak asli işlevi yanında, örgütlü bulunduğu sektörün (şeker sektörü) ülke ve toplum çıkarları doğrultusunda, hukuk devleti temel ilkelerine uygun bir şekilde yönetilmesine ilişkin her türlü hukuki girişimde bulunma hak ve yükümlülüğüne sahiptir. B. Dava Konusu ÖYK Kararı Müvekkil Sendika’ya 5.10.2005 tarihinde iletilen 2005/69 sayılı ÖYK kararı şu hükümleri içermektedir; -ÖYK’nın 30.12.2004 tarih ve 2004/129 sayılı kararı ile özelleştirme programına alınan Ankara, Etimesgut ilçesi, Eryaman ve Elvan Köylerinde kayıtlı 167 adet taşınmazın 149’u ile ½’si maliye hazinesi adına kayıtlı 1096 nolu parselin tamamının, -Karayolları Genel Müdürlüğünce kamulaştırma işlemleri devam eden Eryaman köyündeki değişik parsellerin, kamulaştırma çalışmaları sonuçlanıp kamulaştırma bedelleri TÜRKŞEKER’e ödenmesinin ardından, parsellerin kamulaştırmadan geriye kalacak kısımlarının, -Yine ifrazı yapılmamış 694 nolu parseldeki kamulaştırma çalışmaları sonuçlandıktan sonra, Ankara Şeker Fabrikası faaliyet alanı içindeki parselin TÜRKŞEKER’e iadesi ile diğer parselin, -ULUSLARARASI FUAR ALANI YAPIMI amacıyla 4046 sayılı kanunun 2/i bendi gereğince ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNE BEDELSİZ olarak devredilmesine, -Devir işlemlerinin protokol ile tespit edilmesine. Yani anılan karar ile, TÜRKŞEKER’in mülkiyetindeki, özelleştirme kapsam ve programına alınmış, büyüklüğü 1 milyon metrekareyi aşan bir taşınmaz, bedelsiz olarak Ankara Büyükşehir Belediyesine devredilmek istenilmiştir. Davamız ile iptali istenilen işlem, yukarıda içeriği belirtilen 13.6.2005 tarih ve 2005/69 sayılı ÖYK kararıdır. C. ÖYK Kararının Resmi Gazetede ve İdare İnternet Sitesinde Yayımlanmamış Oluşu 4046 sayılı yasanın temel ilkeleri içerir 2.maddesinde, özelleştirme işlemlerinin açıklık içerisinde yapılacağı hüküm altına alınmış olmasına karşın, davalı idare, bir çok ÖYK kararının kamuoyuna bildirmemekte, Resmi Gazetede yayımlatmamaktadır. Özelleştirme kapsam ve programında olan, devre konu taşınmazların bu durumunu sona erdiren dava konusu ÖYK kararı, bu haliyle, Resmi Gazetede yayımlanması gereken bir kararken, bugüne kadar ne Resmi Gazetede yayımlanmış, ne de idareye ait web sayfasında yer alan ÖYK kararları fihristine eklenmiştir. D. Dava Konusu Kararın Dayanağı Yasa Hükmü .Dava konusu ÖYK kararının 4046 sayılı yasanın 2/i bendine göre alındığı kararda belirtilmektedir. Yasanın ilgili maddesi şu hükümleri içermektedir; İLKELER MADDE 2 - Özelleştirme uygulamalarında; -Özelleştirme işlemlerinin değer saptaması da dahil aleniyet içinde yürütülmesi, -Özelleştirme uygulamalarında, millî güvenlik ve kamu yararının gerektirdiği durumlar hariç, kamu kurum ve kuruluşları ile mahallî idarelere devir yapılmaması, İlkeleri esas alanır. Yukarıda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tabi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usuller kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulunca belirlenir.Bu hüküm, milli ve güvenlik ve kamu yararı doğrultusunda kamu kurumlarına devir yapılabilmesi, esasını içermektedir. E. TÜRKŞEKER’in Kuruluşu ve Hukuki Yapısı .TÜRKŞEKER’e ait web sayfasında yer alan faaliyet raporunda yer alan bilgilere göre, şirket, 6 Temmuz 1935 tarihinde TC.Ziraat Bankası, Sümerbank ve T.İş Bankası’nın eşit oranda iştirakiyle ve o tarihte mevcut dört adet şeker fabrikasının devri ile, 22 milyon lira sermayeli bir anonim şirket olarak kurulmuştur. 233 sayılı KHK çerçevesinde yeniden yapılanan ve 28 Ekim 1984 tarih ve 18559 sayılı Resmi Gazetede Ana Statüsü yayımlanan Türkşeker’in 1 katrilyon lira olan sermayesi, 24.12.2003 tarih ve 2003/T-32 sayılı Yüksek Planlama Kurulu kararıyla 1 katrilyon 300 trilyon liraya çıkarılmıştır. Türkşeker 233 sayılı KHK’ya tabi iktisadi devlet teşekkülü niteliğinde olup, KHK’nın 1/b bendinde yer alan, b. İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha fazla yatırım kaynağı yaratmaları .. hükmü çerçevesinde, verimlilik ve karlılık ilkesi doğrultusunda faaliyet yürütmekle yükümlüdür. F. Dava Konusu Kararın Hukuka Aykırı Yönleri 1. 4046 Sayılı Yasa 2/i Bendi Belediyeye Taşınmaz Devrine İmkan Veren Bir Hüküm Değildir ve Dava Konusu İşlem Yöntem Saptırma İçeriği Nedeniyle Amaç Yönünden Hukuka Aykırıdır .Davaya konu işlemin tanımlanması, hukuka aykırılığın belirlenmesinde son derece önemlidir. Bu açıdan bakıldığında, dava konusu karar ile, -Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin Uluslararası Fuar Alanı yapımına talip olduğu, -Davalı idarenin bunda kamu yararı gördüğü, -Bu çerçevede, bir başka kamu kurulu olan Türkşeker mülkiyetindeki taşınmazın belediyeye bedelsiz olarak devredilmek istendiği, açıktır. Yani, buradaki işlem, kamu yararı amacı (iddia) doğrultusunda, bir kamu kurumuna ait taşınmazın bir başka kamu kurumuna bedelsiz devridir. Yani, -işlem, özelleştirmeye ilişkin bir içerikte olmayıp, -iki kamu kurumu arasındaki taşınmaz devrine ilişkindir. Dava konusu işlemin özelleştirme ile uzaktan yakından bir ilgisi yoktur. Davalı idare, bu işlem ile, açıkça YÖNTEM SAPTIRMASI yapmaktadır.Yöntem saptırması, öğretide, idarenin, belli bir işlem için konulmuş olan yöntemi, başka bir işlem için kullanması, olarak tanımlanmaktadır. Danıştay 6.Dairesinin 27.5.1987 tarih ve 1987/451-590 sayılı kararıyla onanan (Danıştay Dergisi, sayı 68-69, sf.444) İdare mahkemesi kararında, yöntem saptırması, ...idare gerçekleştirmek istediği amaçta haklı olsa bile, belirli durumların oluşması halinde yapacağı işlemin usulünü gösteren ve bu hususta yetki veren bir yasa hükmünün, bu durumlar meydana gelmeden başka bir amaç için kullanılmasının usul saptırması olup ağır bir hukuka aykırılık teşkil etmesi nedeniyle, ... olarak tanımlanılmış ve kullanılmıştır. Dolayısıyla, özelleştirme ile ilgili olmayan bir işlemi, özelleştirme yasası hükümlerine göre yapmak istemek de yöntem saptırması ile malül bir işlem olmaktadır.. Buradaki işlemin, yasal olarak düzenlendiği yer, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’dur. Yasanın amacı, 1.maddesinde, Madde 1 - Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların,Devlet ve kamu tüzel kişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.şeklinde düzenlenmiş olup, kamu kurumları arasındaki ilişkileri içerir 30.madde de, BİR İDAREYE AİT TAŞINMAZ MALIN DİĞER İDAREYE DEVRİ Madde 30.- (Değişik: 4650 - 24.4.2001 / m.17) Kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz. Taşınmaz mala, kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idare, 8 inci Madde uyarınca bedelini tespit eder. Bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvurur. Mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır. Taraflar bedelde anlaşamadıkları takdirde; alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde, 10 uncu Madde de yazılı usule göre mahkemeye başvurarak, kamulaştırma bedelinin tespitini ister. Bu durumda yapılacak yargılamada mahkemece, 29.6.1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz.Bu suretle devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz. Aksi takdirde devreden idare, 23 üncü Madde uyarınca taşın maz malı geri alabilir.Bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir. hükmü vardır İki kamu kurumu arasında kamulaştırma söz konusu olamayacağından, yasanın 30.maddesine uygun bir düzenleme ile bir kamu kurumu, bir başka kamu kurumuna ait taşınmazı, bedeli karşılığında devralabilir. Dolayısıyla, eğer Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin uluslararası fuar alanı yapımı ile ilgili kamu yararı doğrultusunda bir araziye ihtiyacı var ise, bu taşınmaz, öncelikle özelleştirme kapsam ve programından çıkarılmalı, akabinde de 2942 sayılı yasanın 30.madesi hükümleri doğrultusunda işlem tesis edilmelidir. 4046 sayılı yasa, zarar ettiği ileri sürülerek özelleştirilmek istenilen kamu şirketleri malkiyetindeki taşınmazların, siyasi iktidarın mahalli idarelerine BEDELSİZ DEVRİNE, bir anlamda, mülkiyet hakkına usulsüz el konulmasına imkan tanımamaktadır. Nitekim, Danıştay 10.Dairesinin 2001/5555 E. 2003/4384 K. Sayılı 12.11.2003 tarihli kararıyla onanan Bursa 2.İdare Mahkemesinin 28.9.2001 tarih ve 2001/89 E. 2001/909 K. Sayılı kararında, Bursa .. Yünlü Sanayi İşletmesinin kapatılmasıyla, işletmeye ait arazi ve taşınmazların Büyükşehir belediyesine devrine ilişkin işlem iptal edilirken, .. üreten entegre bir tesisin kapatılarak tümüyle ekonominin dışına itilmesi, ülkenin alanında en büyük fabrikasının makine-teçhizat parkının boşa çıkması yerine, NEDEN 4046 SAYILI YASANIN 18 İNCİ MADDESİNDE DÜZENLENEN ÖZELLEŞTİRME YÖNTEMLERİNİN KULLANILMADIĞININ DAVALI İDARECE AÇIKLANMIŞ OLMADIĞI, .. kaldı ki 4046 sayılı yasanın 2 inci maddesinin (i) fıkrasında, kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelere “devir”den söz edilmiş olması karşısında, KANUN KAYOCUNUN ÖZELLEŞTİRMEYE TABİ TUTULAN İŞLETME, KURUM, KURULUŞ, MÜESSESE VB NİTELİKTEKİ KURUMLARA DEVRİ HALİNDE, DEVRE TABİ TESİSİN VARLIK SEBEBİ VE KURULUŞ AMACI OLAN FAALİYETİNİN MALİK DEĞİLSE DE DEVAMINI AMAÇLADIĞI, tesisin faaliyetinin sona ermesi ya da faaliyet niteliğinin değiştirilmesinin amaçlanması halinde kanun koyucunun devir dışında bir başka tanım kullanmasının gerekeceğinin kuşkusuz olduğu ... denilerek, bu yasa hükmüne dayalı olarak, mahalli idareye taşınmaz devrinin mümkün olmadığı kabul edilmiştir.2. Büyükşehir Belediyesinin Görevleri Arasında Ticari Bir Faaliyet Olan Uluslararası Fuar Alanı Yapma Görevi Yoktur Dava konusu işlemin hukuka aykırılığını ortaya koyan bir diğer yan da, dava konusu işlemin gerekçesini, yani işlemin sebep unsurunu oluşturan iddianın yersizliği/hukuka aykırılığıdır. İşlem, belediyenin uluslararası fuar alanı yapabilmesi amacıyla tesis edilmiştir. Böylesi bir işlemin geçerli sayılabilmesi için, her şeyden önce, belediyenin böyle bir yetkiye, fuar alanı yapma yetki/görevine sahip olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Büyükşehir Belediyelerinin yetki ve görevlerini düzenleyen 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7.maddesinde görevler şu keşide tanımlanmıştır; Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve sorumlulukları MADDE 7.- Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: a) İlçe ve ilk kademe belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir belediyesinin stratejik planını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve bunlara uygun olarak bütçesini hazırlamak. b) Çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak.c) Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını, parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak.
d) Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.
e) Belediye Kanununun (Değişik ibare: 5335 - 21.4.2005 / m.28/m-2) "69 ve 73 üncü" maddelerindeki yetkileri kullanmak.
f) Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini planlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergahlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.
g) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımını sağlamak, kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilan ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek.
h) Coğrafi ve kent bilgi sistemlerini kurmak.
i) Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak; (Ek ibare: 5393 - 3.7.2005 / m.85/(d)) "gayrisıhhi işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; inşaat malzemeleri, hurda depolama alanları ve satış yerlerini," hafriyat toprağı, moloz, kum ve çakıl depolama alanlarını, odun ve kömür satış ve depolama sahalarını belirlemek, bunların taşınmasında çevre kirliliğine meydan vermeyecek tedbirler almak; büyükşehir katı atık yönetim planını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbi atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak.
j) Gıda ile ilgili olanlar dahil birinci sınıf gayrisıhhi müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek, yiyecek ve içecek maddelerinin tahlillerini yapmak üzere laboratuvarlar kurmak ve işletmek.
k) Büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu veya işlettiği alanlarda zabıta hizmetlerini yerine getirmek.
l) Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek.
m) Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclis kararıyla ödül vermek.
n) Gerektiğinde sağlık, eğitim ve kültür hizmetleri için bina ve tesisler yapmak, kamu kurum ve kuruluşlarına ait bu hizmetlerle ilgili bina ve tesislerin her türlü bakımını, onarımını yapmak ve gerekli malzeme desteğini sağlamak.
o) Kültür ve tabiat varlıkları ile tarihi dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekanların ve işlevlerinin korunmasını sağlamak, bu amaçla bakım ve onarımını yapmak, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa etmek.
p) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek.
r) Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak.
s) Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek, işlettirmek, defin ile ilgili hizmetleri yürütmek.
t) Her çeşit toptancı hallerini ve mezbahaları yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek, imar planında gösterilen yerlerde yapılacak olan özel hal ve mezbahaları ruhsatlandırmak ve denetlemek.
u) İl düzeyinde yapılan planlara uygun olarak, doğal afetlerle ilgili planlamaları ve diğer hazırlıkları büyükşehir ölçeğinde yapmak; gerektiğinde diğer afet bölgelerine araç, gereç ve malzeme desteği vermek; itfaiye ve acil yardım hizmetlerini yürütmek; patlayıcı ve yanıcı madde üretim ve depolama yerlerini tespit etmek, konut, işyeri, eğlence yeri, fabrika ve sanayi kuruluşları ile kamu kuruluşlarını yangına ve diğer afetlere karşı alınacak önlemler yönünden denetlemek, bu konuda mevzuatın gerektirdiği izin ve ruhsatları vermek.
v) Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik her türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar, meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapmak.
y) Merkezi ısıtma sistemleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek.
z) Afet riski taşıyan veya can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan binaları insandan tahliye etmek ve yıkmak.
Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar planlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır. Büyükşehir belediyeleri bu görevlerden uygun gördüklerini belediye meclisi kararı ile ilçe ve ilk kademe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler.
Son derece geniş ve açık bir şekilde sayılan yukarıdaki yetki/görevler arasında, ULUSLARARASI FUAR ALANI YAPMA yetki/görevi bulunmamaktadır.
Yasal idare ilkesi gereği, bir kamu kurumunun, kaynağını yasadan almayan bir yetkiyi kullanabilmesi mümkün olmadığından, bu gerekçe ile belediyeye bedelsiz taşınmaz devrinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Kaldı ki, ilk maddede belirtilen, bu işlemin asli olarak tabi olması gereken 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30.maddesine göre bile, bir kamu kurumuna yetkisi dahilinde olmayan bir işin yapılması gibi bir gerekçeyle taşınmaz devri yapılması mümkün değildir.
Danıştay 1.Dairesinin 1997/155 E. 1997/178 K. Sayılı 19.12.1997 tarihli görüşünde, özet olarak,
kamu tüzelkişileri veya kurumları ANCAK KANUNEN YAPMAKLA YÜKÜMLÜ BULUNDUKLARI HİZMETLER İÇİN kamulaştırma kanununun 30.maddesine göre devir talep edebilirler,
sonucuna varmıştır. Bu görüş, Büyükşehir Belediyesi Yasasına göre görevlendirilmediği fuar alanı yapım işi nedeniyle Ankara Büyükşehir Belediyesi lehine BEDELSİZ taşınmaz devri yapılmasının mümkün olmadığını açık bir şekilde ortaya koymaktadır.
3. Fuar Alanı Yapım İşi Ticari Bir İştir ve Belediye Bu İşten Gelir Elde Edecektir
Ötesinde, fuar düzenleme işi açıkça ticari esaslar dahilinde yürütülen bir iştir. Yani, kar amaçlı ve gelir elde etme temelinde yapılan bir iş.
Bir kamu kurumunun ticari esaslar dahilinde, gelir elde etme işi için, bir başka kamu kurumunun MÜLKİYET HAKKINI ALENEN İHLAL EDEREK, bedelsiz biçimde taşınmazını alması, HUKUKA UYGUN KABUL EDİLEBİLİR Mİ?
4046 sayılı özelleştirme yasası, kamu şirketlerinin varlıklarının siyasi/ticari amaçlar için birilerine aktarılması için değil, kamu zararını azaltmak için yürürlüğe sokulmuştur.
Bu yasaya dayalı bir işlem ile, iktisadi esaslar dahilinde faaliyet yürütmesi ve davranması gereken Türkşeker’in ekonomik değeri yüksek taşınmazlarının, bedelsiz olarak bir başka kamu kuruman devri yoluyla zarara uğratılması, aktiflerinin azaltılması, hiçbir şekilde 4046 sayılı yasa hükümlerine uygun bir işlem olarak kabul edilemez.
G.Yürütmenin Durdurulması İstemi
Yukarıda belirtilmeye çalışılan hususlar doğrultusunda, dava konusu işlemin açık bir şekilde hukuka aykırı olduğu kanımızca sabittir. Bu hukuka aykırı işlemin yürürlükte kalması, taşınmazı devralan belediye tarafından birtakım işlemlerin yapılmasına, kamu kaynaklarının israfına neden olabilecek süreçlerin başlatılmasına neden olabilecektir.
Bu nedenle, 2577 sayılı yasanın 27/4 bendi hükmü çerçevesinde, öncelikle davalı idarenin savunması alınıncaya kadar, akabinde de, dava sonuna kadar yürütmenin durdurulması isteminde bulunma zorunluluğu doğmuştur.
H. Belge Listesi
Dava dilekçemiz ekinde sunulan belgelerin listesi aşağıda belirtilmektedir;
1. vekaletname
2. dava konusu ÖYK kararı
3. Danıştay kararları
I. Sonuç ve İstem
Yukarıda belirtmeye çalıştığımız hususlar doğrultusunda,
1. Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ.ye (TÜRKŞEKER) ait taşınmazların 4046 sayılı Kanunun 2/i bendi uyarınca Ankara Büyükşehir Belediyesine bedelsiz olarak devrine dair 13.6.2005 tarih ve 2005/69 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararının iptaline,
2. İşlemin yaratacağı telafisi mümkün olmayan zarar ve açık hukuka aykırılıklar nedeniyle öncelikle idarenin savunması alınıncaya, akabinde de, dava sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına,
3. Yargılamanın duruşmalı olarak yapılmasına,
4. Dava masrafları ve vekalet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılmasına
karar verilmesini saygıyla müvekkiller adına dilerim.
Davacı Vekili
Avukat Gökhan Candoğan
